Odavanje počasti pilotima palim 1941. godine

Autor: Aleksandar Andrić

April 11th, 2016

BMK_vesti_spomenik_2016_v02

Sedamdeset petu godišnjicu bombardovanja Beograda i početka kratkog Aprilskog rata, ekipa IPMS Srbija u sastavu članova Beogradskog Maketarskog Kluba i Maketarskog Kluba Novi Sad obeležila je postavljanjem venca na spomenik pilotima 6. lovačkog puka, palim u odbrani grada.

Konstantno balansiranje po tankoj žici neutralnosti između velikih sila koje srljaju ka novom svetskom ratu biva prekinuto 10 dana ranije pro-britanskim pučem, što za posledicu ima uključenje Jugoslavije u Hitlerov ratni plan za osvajanje Grčke.

Vazdušne napade otvaraju jedinice VIII Letačkog korpusa Luftvafe iz Bugarske, potom eskadrila 4. Vazdušne flote iz Austrije, Mađarske i Rumunije. Jugozapad Jugoslavije i Jadransku obalu napadaju kombinovani sastavi X Letačkog korpusa Luftwaffe i Italijanske 2. i 4. Eskadre sa letelišta  u Albaniji.

U 06:45 ujutru, Beograd i okolna ratna letelišta napada oko dve stotine bombardera Ju87 Štuka, 160 He111 i Do17, praćenih od strane lovaca Bf109 i lovaca-razarača Bf110. U susret brojčano (i po borbenom iskustvu) nadmoćnijem neprijatelju, poleću piloti 51. lovačke grupe sa Zemunskog aerodroma. Do ponoći biva organizovano još četiri napada na prestonicu.

Na kraju dana, ukupni gubici Luftwaffe-a iznad Jugoslavije iznose ukupno 30 letelica – 14 lovaca, 15 bombardera, i jedan izviđač. Italijansko vazduhoplovstvo (Regia Aeronautica) gubi dva lovca i dva bombardera. Prema potvrđenim zvaničnim podacima, branioci su u vazdušnim borbama izgubili ukupno 24 lovca, dok bombarderska avijacija u napadima odmazde prvog dana gubi dve letelice.

Do svog potpunog sloma i bezuslovne kapitulacije 17-og Aprila, vazduhoplovstvo će izgubiti 47 letelica svih tipova. Jugoslovenski piloti prijaviće oko 60 obaranja, od čega 30 potvrđenih neprijateljskim listama gubitaka. Najvišu žrtvu u odbrani zemlje daće ukupno 135 letača, izviđača, radio-telegrafista, bombardera, mehaničara i ostalih pripadnika Jugoslovenskog Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva.

 

Par interesantnih podataka o spomeniku:

Kraljevski piloti, koji su pred udarom višestruko nadmoćnije sile dali živote za odbranu otadžbine, zasluženo priznanje dobili su tek 1997. godine.  Dinamična monolitna struktura na Zemunskom keju delo je  Miodraga Živkovića, autora mnogih (sada već kultnih) spomenika, kao što su Spomenik streljanim đacima u Kragujevcu, Spomenici bitaka na Sutjesci i Kadinjači, itd. Rođen 1928. godine, izabran je za docenta na Akademiji za primenjene umetnosti u Beogradu  (1968. godine), kao i dekana u na Fakultetu primenjenih umetnosti u više navrata.